TURFAN-YARGON

Urumçi-Turfan arası düzgün bir otoban.180 km.lik yol otobüsle 3 saat..Kişibaşı otobüs bileti 41 yuen..Yol güzergahı düz ve geniş çıplak bir çöl..Yollarda binlerce pervaneli rüzgar enerji direkleriyle karşılaştık..Turfan’da Transportation otelinde gecelik 160 yuan ödedim.Uygurlar otele ‘MİHMANHANE” derler.Transportation oteli şehrin merkezinde ..Çok bakımlı ve tertemiz bir otel.,otelin bir kapısı da şehirlerarası otobüs garajına açılıyor.Bu oteli de daha sonra çevre gezilerinde bana rehberlik yapacak olan Adilcan’ın kardeşi Mehmetcan sayesinde buldum.Turfan zemin nedeniyle Asya’nın çukurunda bulunan en derin yerleşim merkezlerinin başında gelir.Burada iklim her zaman çok sıcak..Bu yüzden Turfan’da dünyanın en kaliteli üzümleri yetişir.18  kuruüzüm  çeşidi saydım.Bu üzümlerin en kalitelisi ve pahalı olanı yeşil üzüm..Kg.20yuen..Turfan şehrinin halkı çoğunlukla Uygur..

            JIAOHE-YARGON(Uygurca)

 *Taksici Uygur Adilcan’la gündelik 100 yüenle anlaştık.Tarihi 2300yıllık Yargon Antik şehirle gezimize başladık.Şehir Çin hançolara ait büyük, eski  İpekyolu güzergahında antik bir kent..Yapıda killi kumlu toprak kullanılmış.Zaten her taraf kumlu toprak..Yargon daha sonra Çinlilerden budist Uygurlara geçmiştir.Turfan’ taksiyle 20 dk.Yargon Unesco’nun koruması altında..Çin her tarihi yerinde olduğu gibi buraya da giriş ücretlidir. KARİZ’lerde olduğu gibi 40  Yuan..Bizdeki Kapadokya’da olduğu gibi iç bölümler oyularak oluşturulmuştur.Buradaki görevli bayanın Türkiye’den buraya çok az kişinin geldiğini söyledi.Bu yapının bunca zaman ayakta kalmasının bence en büyük nedeni iklimin kurak, rutubetsiz olması.Karizler de Yargon’ a yakın yerlerde yerin  altında geçiyor.Yargon’un hemen yanında bir de akarsu geçiyor.

TURFAN-KARİZLER

Turfan da hava her zaman aşırı ıssık(sıcak)..Sıcaklar yüzünden rahat dolaşamazsınız.Yargon’dan sonra KARİZ’lere gittik.Giriş için her yerde olduğu gibi bilet almak zorundasınız.Giriş 40 yuen..KARİZ  eriyen dağ sularının aşırı  sıcaklardan ve buharlaşmadan korunması amacı ile yerin 10-15 metre altında uzunlukları 5000 km.olarak tahmin edilen su kanallarına verilen addır.Ve bu karizlerin 20 asırdan beri bilindikleri yazılıyor.Karizlerde akan suyun temizliği ve soğukluğu bu kavurucu  sıcaklara sahip Turfan ve tarımına hayat veriyor.Başka türlü Taklamakan çölünün altından bu suyu karizler olmadan geçirmek olanaksız.

Karizlerden yukarı çıktığınızda bütün her taraf üzüm asmalarıyla kaplı..Turfan üzümleriyle ünlü..Kuru yemişçilerde 20.yakın kuru üzüm çeşidi saydım.Ayrıca üzümler için tuğladan özel üzüm  kurutma odaları yapılmış.Duvarlarda tuğlalar arasında bolca havalandırma boşlukları bırakılmış..